Зошто базенот „Младост“ е ремек-дело на македонската пасивна соларна архитектура?

Архитектонскиот и Еколошкиот Код на Базенот „Младост“ во Карпош

Пливачкиот базен во Карпош, оригинално познат како затворен пливачки базен „Младост“, изграден во 1979 година, е учебнички пример за тоа како врвната архитектура не е само прашање на естетика, туку на биологија, физика и длабоко почитување на природата. Иако денес функционира интегриран во комплексот на Спортскиот центар „Борис Трајковски“, неговото срце и оригинална функционална логика припаѓаат на една визионерска ера.

Архитектот со визија: Трајко Димитров

Проектот на базенот е дело на еден од најголемите бардови и доајени на македонската модерна архитектура, Трајко Димитров (1930–2023). Дипломиран во првата генерација архитекти на Техничкиот факултет во Скопје во 1956 година, тој го помина својот работен век во престижното биро „Македонијапроект“. Димитров го посвети својот творечки опус на капитални објекти од општествен и спортски карактер.

Тој е творец на култни градби како Кошаркарската сала „Работнички“ во Градскиот парк, Природнонаучниот музеј во Скопје и познатиот административно-деловен објект „Палома Бјанка“. Повеќе за неговиот исклучителен архитектонски пат можете да прочитате во воведната објава на стручната платформа МАРХ (Македонска Архитектура).

Сончевиот инженеринг на „Младост“: Пасивна соларна архитектура

Базенот во Карпош содржи напредни архитектонски елементи кои го користат околниот терен како бариера и максимално ја уловуваат соларната енергија.

ТРГОВИЈА СО КОСКИТЕ НА ЦАРОТ: Како Атина и Софија ја официјализираат кражбата на македонската историја

Додека македонската јавност е забавена со секојдневни политички препукувања, на меѓународната сцена се случува финалниот чин на една од најголемите историски кражби на Балканот. Според најновите информации објавени од македонските медиуми, бугарскиот претседател Румен Радев официјално се пофали дека Грција и Грчката православна црква дале дозвола посмртните останки на цар Самуил да бидат пренесени во Софија.

Ова не е едноставна црковна или културна церемонија — ова е брутална геополитичка трансакција со која Атина и Софија сакаат да стават дефинитивен печат врз лагата дека Самуиловото Царство нема никаква врска со македонската земја и народ.

Еве ги клучните историски факти кои ја разобличуваат оваа балканска трагикомедија:

Камениот мост на реката Петрошница кај Макреш

Пред неколку дена повторно шетав низ Општина Старо Нагоричане со цел одблизу да го погледнам стариот камен мост на реката Петрошница кај селото Макреш.

Не успеав да најдам точни податоци кога е изграден мостот, но најдов дека во негова близина има античко археолошко наоѓалиште Петриково, но и Макрешки штали.

Mакедонскиот дух не трпи празни олтари - Забел, крик од урнатините на нашата историја

Секој камен на оваа наша македонска земја крие по една приказна, но некои камења кријат цели векови достоинство, писменост и духовен пркос. Едно такво место, скриено во пазувите на Козјачијата, на тромеѓето меѓу Никуљане, Старо Нагоричане и Челопек, е Забелскиот манастир. Место каде што моите предци, но и предците на многумина од нас, наоѓале прибежиште и молитва.

Зборот „Забел“ во нашиот јазик означува густа, заштитена и света шума. Ова место со векови било токму тоа — природен и духовен резерват. Неговата историја не започнува вчера. Неговите корени датираат уште од далечната 1330 година, во ерата на големиот средновековен градителски расцут на Жеглиговскиот крај. Како и судбината на нашиот народ, така и судбината на Забел била маченичка. Манастирот бил пален, уриван до темел и со векови оставан во тишина под османлиското владеење.

Развојот на вештачката интелигенција (AI) – ризици, предизвици и нејзина демократизација

Сѐ погласни се забелешките на експертите за вештачка интелигенција во врска со нејзиниот неконтролиран развој. Вештачката интелигенција секојдневно станува сѐ попаметна и прашање на денови, а не повеќе на месеци или години, е кога ќе ја надмине колективната човечка интелигенција.

Големите светски сили, а пред сѐ САД и Кина, ја предводат битката во развојот на автономни AI модели. Оваа трка се одвива со огромно темпо – нешто што човештвото не го видело досега и што воопшто не може да се спореди со поранешните индустриски револуции.

Заканата не се однесува само на губењето на работните места за огромно мнозинство од човештвото, туку таа е и егзистенцијална за целата наша цивилизација.